Posted in Uncategorized

આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિન

મારા પ્રિય વાચક મિત્રો ને આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિન ની ખૂબ ખૂબ વધામણી. આ મારો ગુજરાતી માં પહેલો બ્લોગ છે. તેથી મારી વ્યાકરણની જે પણ ભૂલો થાય તે બદલ હું ક્ષમાપ્રાર્થી છું.

મને હંમેશા પ્રશ્ન રહ્યો છે કે બોલાતી ભાષા ને માતૃભાષા જ કેમ કહેવાય? પિતૃભાષા કેમ નહીં? જો પુરૂષ પ્રધાન સમાજ હોય તો તેમજ હોવું જોઈએ, નહીં? લગ્ન પછી ખ્યાલ આવ્યો કે ઘરે ક્યાં પુરૂષોને બોલવા મળે છે! સ્ત્રીઓ જ બોલે. તો એને માતૃભાષા જ કહેવાય ને. આમેય રોજ સવારે મુંબઈ ની લોકલ ટ્રેન માં સવારી કરતા અને વિધ વિધ વિષયો પર મોટે મોટે થી ચર્ચા કરતા પુરૂષોને સાંભળો એટલે દરેક ની સ્થિતિનો ખ્યાલ આવે. જોકે એક વાત ની સ્પષ્ટતા કરી લઉં કે મારા ઘરમાં અમે ત્રણ પુરૂષો જ વધુ બોલીયે છીએ. (આ સ્પષ્ટતા મારા સાંજ ના જમણ માટે આવશ્યક છે.)

મસ્તી ને બાજૂ પર મૂકીને ફરી પાછા આપણા પ્રશ્ન પર આવીયે તો મને એકજ વાત નો ખ્યાલ આવે કે આપણા કોઈના પણ બાળપણમાં આપણી માતા જ આપણને બોલતાં શિખવાડે છે. તે સમય પણ એવો હતો કે પિતાજી વહેલી સવારે કામે નિકળી જાય તે ઠેઠ સાંજે પાછા ઘરે આવે. એટલે આપણે તો આપણી માતા સાથેજ. એજ આપણી વિકીપીડિયા. (હવે આજના જમાનામાં જ્યારે ઘણા પિતાઓને ઘરેથી કામ કરતાં જોઉં છું ત્યારે મારી આ વાત ઘણાને અપ્રસ્તુત પણ લાગશે). તેથીજ વડીલોએ ઘરે બોલાતી ભાષાને માતૃભાષા કહી હશે.

તો ચાલો માતાઓ ને યાદ કરીયે. દામોદરભાઇ બોટાડકર ની કવિતા ને ફરી એક વાર સાથે ગાઇએ. આપ સહુને ફરી એક વાર આજના દિન ની વધાઈ આપતાં મારી વાણીને વિરામ આપું છું.

મીઠા મધુ ને મીઠા મેહુલા રે લોલ
એથી મીઠી તે મોરી માત રે
જનનીની જોડ સખી! નહી જડે રે લોલ.

પ્રભુના એ પ્રેમતણી પૂતળી રે લોલ,
જગથી જૂદેરી એની જાત રે … જનનીની

અમીની ભરેલ એની આંખડી રે લોલ,
વ્હાલનાં ભરેલાં એના વેણ રે … જનનીની

હાથ ગૂંથેલ એના હીરના રે લોલ,
હૈયું હેમંત કેરી હેલ રે … જનનીની

દેવોને દૂધ એનાં દોહ્યલા રે લોલ,
શશીએ સિંચેલ એની સોડ્ય રે … જનનીની

જગનો આધાર એની આંગળી રે લોલ,
કાળજામાં કૈંક ભર્યા કોડ રે … જનનીની

ચિત્તડું ચડેલ એનું ચાકડે રે લોલ,
પળના બાંધેલ એના પ્રાણ રે … જનનીની

મૂંગી આશિષ ઉરે મલકતી રે લોલ,
લેતા ખૂટે ન એની લહાણ રે … જનનીની

ધરતી માતા એ હશે ધ્રૂજતી રે લોલ,
અચળા અચૂક એક માય રે … જનનીની

ગંગાનાં નીર તો વધે ઘટે રે લોલ,
સરખો એ પ્રેમનો પ્રવાહ રે … જનનીની

વરસે ઘડીક વ્યોમવાદળી રે લોલ,
માડીનો મેઘ બારે માસ રે … જનનીની

ચળતી ચંદાની દીસે ચાંદની રે લોલ,
એનો નહિ આથમે ઉજાસ રે
જનનીની જોડ સખી! નહી જડે રે લોલ

– દામોદર ખુશાલદાસ બોટાદકર

Translation

Wishing all My readers a very Happy International Mother Language Day. This is my first blog in Gujarati and I ask for forgiveness for all the grammatical mistakes that I will make.

One question has always tormented me right from my childhood, why is the language we speak at home called the mother tongue and not the father tongue? If this is male dominated society shouldn’t it be so. But I got my answer after my marriage. Men seldom get a chance to speak at home. It is the lady of the house who domaintes the talks. And so we call it Mother Tongue. People who travel like me in train everyday and listen to the men talking and discussing loudly on different topics would easily understand their plight. But I should clarify at this instance itself that at our homes it is we 3 men who speak the most. (This clarification is needed to confirm my dinner today at home)

Let us keep aside the fun part but I still have those memories of spending most of my childhood with my mother and learning to speak from her. Dad used to leave early in the morning and come back late in the evening. So seldom we spoke. It was our mother who was our Wikipedia then. (Today when I see father working from home I have my own reservations about what I shared above). Hence the elders must have decided to call the language we speak, the mother tongue.

And so, on his remembering all the mothers and wishing you again an Happy International Mother Language Day, am quoting a poem on Mother by Damodar Botadkar

Sweet is the honey, the rains,

But my mother is far more sweeter,

And so one cannot find an option for His mother…

(Am not going to translate the whole poem in English as, first, I know that it will loose it’s charm. And second every poem should be read and understood in the language it is written)…

Author:

Am a teacher by profession. A student of History and international politics. Believe that Bhakti (Devotion) and Humanism can only save Humanity. Revere all creation. My thoughts are influenced by His Holiness Pandurang Shashtriji Athavale

39 thoughts on “આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિન

  1. This is so good
    😊😊😊
    My mother tounge language is अवधी 😊😊..
    Happy मातृभाषा दिवस🙏

    Liked by 2 people

      1. Just example of my mother language अवधी …how I will convince you to come prayagraj kumbh —

        ए भईया हम बोल रहन है पंडित जी के सबसे छोटे लड़के ,हा तो भईया ,अबकी बार प्रयागराज में आओ यार ,तनिक कुंभ मेला अोला घुमा देय तुमका … अाओ तुमका संगम डुबकी लगवाई दे … समझेयो गुरु ।। सरमाना नहीं अपना घर समझेओ ..अपना भाई समझेयों…कोनो ढेर बकैती बतेयाए तो हमार नाम लियो 😂😂

        हैप्पी मातृभाषा दिवस 😊😊😊🙏🙏💕

        Liked by 2 people

    1. अमित भाऊ,
      खरच आज माले मनी अहिराणी भाषा जी धाकल पनी पासून बोलत येल शे तीना अभिमान शे.
      Really great observation and put forward about mother tongue day.

      Liked by 1 person

  2. But my mind says something different.
    After knowing truth about various days celebrated worldwide except for International Yoga Day, lot of questions come to my mind. Be it Woman’s Day, Labour Day and various other days which are sponsored by UN charter.

    While describing Mother Language day, why there is not much importance to Sanskrit. When we give too much importance to Mother tongue, we are neglecting our Devine Language Sanskrit. The very fact we are forgetting is that, Sanskrit is the Mother of all languages. There is no other language on this planet other than Sanskrit.

    Dadaji has always said, IF ONE WANT TO KNOW ABOUT THE WORLD WITHOUT ROAMING AROUND ENGLISH IS THE ONLY CHOICE. WHEREAS, IF ONE WANTS TO REACH GOD, THERE IS ONLY AND ONLY ONE LANGUAGE WILL TAKE US, i.e. SANSKRIT.

    When we celebrate various days, I am very much convinced that there is always a hidden agenda behind it. Just like Woman’s day to promote Feminism and Woman’s Right. Same way I felt today that the same forces wants Humanity to leave behind Sanskrit. As everyone knows, Sanskrit is not a mother tounge of any society. Very few villages in Kerala are well versed with Sanskrit. We ourselves limit to school curriculum only.

    In this age of Information and Artificial Intelligence, everyone must be knowing well that Sanskrit is best language to write programs. Today Boolean Logiic has been lifted from Vedas, and it is possible to make a conscious computer in near future with Sanskrit as program language.

    If everyone is celebrating Mother Language Day, I must pay my tribute to Sanskrit. Bye the way all other languages derived after Sanskrit are call as Prakrut.

    I wish and everyone should strive to give Glory to our Devine language Sanskrit.

    असतो मा सद्गमय।
    तमसो मा ज्योतिर्गमय।
    मृत्योर्मा अमृतं गमय।
    ॐ शांती: शांती: शांती:।।

    Liked by 2 people

    1. Bhai I respect your strong views about languages and Sanskrit, but we need a wider angle towards looking at things… there may be an international plot behind all this… But Dadaji has taught me to see the good things behind every thought and try to find it…
      Sanskrit is divine, no doubt about it at and I personally feel that it should be the national language of India but remember we have to take everyone together not leave people behind… to build up what you say is going to need a lot of perseverance and many centuries of patience to happen…
      Till then adieu and Happy Journey

      Liked by 1 person

  3. બહુ જ સુંદર..

    માતૃભાષા વિશે શું લખું હું. માતૃભાષા વિશે .. મારો તો પહેલો પ્રેમ મારી માતૃભાષા જ છે. .. માં એ શીખવાડી..મારા દાદા એ પુસ્તક પ્રેમ દ્વારા મારી માર્ગદર્શની બનાવી અને પૂજ્ય દાદા ના વાંગમય દ્વારા વંદનીય બની..

    ભાષા વગર ન વિચાર વ્યક્તીકરણ શક્ય ન સંબંધ ને ગાઢ બનાવવું સહજ

    Liked by 2 people

  4. As usual .. Well written 👌
    Esp. The clarification of ‘Mother Tongue’ 😃
    I’m fond of Gujju people & it’s language and can Speak / Understand it a little bit too.

    Happy International Mother Language Day ✌

    Liked by 1 person

  5. This is an awesome post. I never really thought why mother language is called so, but you gave a very good explanation! And I agree with you on everything. Everyone’s mother language is dear to oneself. 😊😊

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.